دستگاهای فلزیاب میدان مغناطیسی را در اطراف دیسک جستجوگر خود ایجاد میکنند و زمانی که جسم فلزی در محدوده میدان مغناطیسی قرار بگیرد شدت میدان مغناطیسی تغییر کرده و دستگاه فلزیاب با این تغییرات، متوجه وجود فلز در اطراف دیسک خود خواهد شد و آن را آشکار و اطلاع میدهد.
بیشتر بدانید: فلزیاب چیست و چگونه کار میکند؟
انواع فلزیاب ها و کاربرد آن ها
دستگاههای فلزیاب انواع مختلفی دارند و هرکدام باتوجه به کاربرد خاص خود، به نحوی کار میکنند. این دستگاهها بهصورت کلی به هفت دسته زیر تقسیم میشود:
- فلزیابهای تفریحی (VLF)
- فلزیابهای پالسی یا پیشرفتهای (PI)
- فلزیابهای صنعتی
- فلزیابها با امکان فرستنده و گیرنده (TR)
- فلزیابهای فرکانسی
- فلزیابهای مغناطیسی
- فلزیابهای تصویری
که در ادامه به توضیح هر یک از آن ها میپردازیم.
فلزیابهای تفریحی (VLF)
یکی دیگر از انواع فلزیاب ها، فلزیابهای تفریحی که به نام (very low frequency metal detectors) شناخته میشوند بسیار سبک بوده و دارای دیسکهای کوچک (حدود 25 سانتیمتر) میباشند.
این دسته فلزیابها عمق زنی کمتری نسبت دیگر فلزیابها دارند و عمق کاوش فلز آنها نیز معمولاً بین یک تا دو متر میباشد. دستگاههای VLF برای پیدا کردن اشیای فلزی که به سطح زمین خیلی نزدیک هستند، طراحیشدهاند و دارای صفحه نمایشگری دیجیتالی و پیشرفته میباشند.
فلزیابهای تفریحی دارای قدرت تفکیکی کموبیش برابر با ۸۰٪ دارند، به بیانی دیگر این فلزیابها میتوانند فلزات آهنی را از فلزات غیر آهنی با دقت ۸۰ درصد جدا کنند.
این فلزیابها از دسته مغناطیسیها هستند که با شکل موج مغناطیسی مثل مثلثی یا مربعی یا سینوسی یا کلید مد فرکانس هرتز و کیلوهرتز کار میکنند دارای ساختار مدار با جریان انتشار مغناطیس میباشند.
که نشانه فرکانسی بودن آن سیستم نمیباشد و ذات این نوع دستگاهها مغناطیسی است و با اسیلوسکوپ بهخوبی شکل موج مغناطیسی را آشکار مینمایند.
فلزیابهای پالسی یا پیشرفتهای (PI)
فلزیاب پالسی یکی از انواع فلزیاب ها است که قدرت بسیار بیشتری نسبت به دیگر فلزیابها دارد، فلزیاب های پالسی با لوپ ۴۵ سانتی متر توانایی شناسایی فلزات در حجم زیاد را تا ۲ متر داشته و فلزات کوچک را نهایت در عمق ۴۰ سانتی متر را دارد.
فلزیابهای پیشرفته (pulse induction) دارای وزنی نسبتاً سنگین هستند زیرا که در ساخت آنها از باتریهای سنگین استفاده میکنند و معمولاً خود فلزیاب یا باتری آنها به کمربسته میشود و مانیتور ندارد و ساده میباشند.
فلزیابهای پیشرفته (PI) قدرت تفکیک زیادی ندارند و نمیتوانند فلزهای آهنی را از غیرفلزی جدا کنند و هر فلز یا آلیاژی را ببینند اطلاع میدهند
نوع پیشرفته این دستگاهها با سیستم کاری PI-BH که پالسی تغییریافته هستند و قدرت بیشتری در تفکیک و عمق زنی دارند نیز وجود دارد.
در این مطلب با لیستی از بهترین های فلزیابهای پیشتاز آشنا میشوید و کاربرد آنها را برای استفاده و نتایج بهتر میشناسید…
فلزیابهای صنعتی
از فلزیابهای صنعتی در صنعتهای مختلف مثل فرش ماشینی، صنایع بستهبندی وچوببری و کارخانهها استفاده میشود.
فلزیابها با امکان فرستنده و گیرنده (TR)
فلزیابهای فرستنده و گیرنده از یک دیسک فرستنده در جلو و یک دیسک گیرنده در انتها دستگاه که معمولاً به شکل مربع میباشند تشکیلشدهاند.
فلزیابهای فرستنده و گیرنده قدرت تفکیک ندارند و فقط برای پیدا کردن فلزات بزرگ مانند لوله آب و رگههای بزرگ فلزی طراحیشده است و گاهی انبوه یاب گفته میشود.
کار کردن با این فلزیابها سخت بوده و به دلیل دشوار بودن تنظیمات فلزیاب، گم کردن هدف، اشتباهات زیاد و اشتباه در تعیین محل دقیق فلز از فروش عمومی زیادی برخوردار نبوده.
فلزیابهای فرکانسی
این مدل دستگاهها از نوع فرکانس القائی یا فلزیاب جذبی با تنظیمات تفکیک و تشخیص فلزات در EDIT یا VDI DISC و سطح و حجم ترشهولد یا تارگت ایکس میباشند که اکثر دستگاههای طلایاب از این نوع هستند.
استفاده از فلزیاب های فرکانسی به تجربه و تمرین نیازمند هستند، تا کاربرد بتواند در هر نوع صحنه کار فلزیاب فرکانس پایین را متناسب با موقعیت تنظیم نموده و هدف اصلی را شناسایی کند.
فلزیابهای مغناطیسی
عملکرد این دسته فلزیابها شامل، عمل تشخیص تفاوت فاز ایجادشده از تغییرات مربوط به شرایط میدان مغناطیس در سر جستجوگر یا فلزیاب کوئل ، لوپ و سنسور مغناطیسی میباشد.
هر نوع تغییر مغناطیسی از مواد معدنی، منابع یا تغییرات لایههای زمین درصحنه کار میتواند مانند فلز موردنظر یا طلا ایجاد واکنش یا پاسخ در این دستگاهها ایجاد نماید و تنظیمات تشخیص فلزات در فلزیاب مغناطیسی بهصورت همه فلزات و تفکیک میباشد.
اینکه فلزیاب مغناطیسی مانند فلزیاب پالسی یا فلزیاب وی ال اف با موج مغناطیسی توانایی جداسازی در ترکیب بازتاب فلزات بخصوص طلا یا نقره یا فلزات دیا مغناطیس را ندارد و این وضعیت شرایط عادی جریان مغناطیس است که در زمان انتشار در یک واحد خطی حرکت نموده.
بهمحض اینکه با یک شرایط مانع برخورد نماید که میدان مغناطیس منتشره با اختلال روبرو شده و بالانس زمینی خود را از دست دهد باعث میگردد شرایط خط انتشار میدان مغناطیس در ادامه انتشار مختل شده و دیگر توان حرکت نداشته.
برگشت میدان مغناطیس یا جابجایی ذرات میدان منابع که با آن برخورد نموده است شکل میگیرد و همین یکی از عواملی است که خطوط انتشار مغناطیس در اثر اختلال توان خود را ازدستداده و در اصل حالت ترکیب ولتاژ که میدان مغناطیس بهصورت مرتبط شکل میدهد از بین رفته یا قطع میگردد.
فلزیابهای اسکنر تصویری
در فلزیاب اسکنر تصویری که با فرکانس کار میکند و جی پی ار اصل میباشد بنابر تنظیمات قبل از تصویرگیری با فیلتر یا آنالیز همان تصویر هدف یا طلا یا فلز تعیینشده را میتوان تشخیص داد که در آن محدوده هست یا اینکه هدف موردنظر در آن محدوده نیست و این هم در اصلکاری است که اپراتور یا کاربر باید تمرین نماید تا به این خصوصیات دقیق برای تفکیک طلا یا هدف موردنظر دست یابد.
فلزیاب حرارتی راداری زمینی
سیستم حرارتی راداری زمینی از منابع زیر دست رادار زمینی دستی میباشد. این نوع سیستم ها از نظر عملکرد دارای قدرت بالایی بوده و با تعیین عدد VDI و ابعاد و هدف ترشهولد، میتواند واکنش دقیقی را جهت شناسایی هدف، طلا یا دیگر فلزات با رنگ مربوط را داشته باشند. توجه داشته باشید که برای عملیات اپراتور باید تجربه بالایی داشته باشد. تخصص در زمینه عملیات با سیستم های حرارتی راداری به تشخيص نوع رنگ، تصاویر، اعداد، صدا، لکه رنگ، صدا و همچنین به حرکت انتن نیز بستگی دارد، تشخیص این موارد بستگی مهارت اپراتور دستگاه دارد. سیستم فلزیاب حرارتی راداری و یا رادار زمینی دستی حرارتی با نرم افزارهای متنوعی عمل میکند که این نرم افزارها مخصوص خود سیستم فلزیاب هستند. فلزیاب حرارتی راداری و یا رادار زمینی دستی حرارتی، توانایی های مختلفی همچون کاوش اهداف با رنگ و اعداد VDI متعلق به هدف (طلا) را دارند و با دو نرم افزار برنامه لکه رنگ سه رنگ و نرم افزار تفکیک رنگ عمل مینمایند.
در این مطلب با فلزیابهای نقطه زن آشنا میشوید و کاربرد آنها را برای استفاده و نتایج بهتر میشناسید…
گنجیاب مگنومتر
زمین به مانند یک مغناطیس عمل میکند. همانطور که میدانید، خطوط میدان مغناطیسی زمین از جنوب به شمال امتداد دارند. هنگامی که فلزات به مدت طولانی زیر زمین دفن میشوند، یونیزه شده و یک میدان مغناطیسی در اطراف خود ایجاد میکنند.
در نتیجه، فلزات مدفون بهعنوان یک ر اهنربا عمل کرده و دستگاه مگنومتر یا بهعبارتی اسکنر مگنومتر قادر است این فلزات را شناسایی کرده و موقعیت آنها را مشخص کند.
در این مطلب با چگونگی تشخیص و تفکیک فلزات در فلزیاب ها برای استفاده و نتایج بهتر آشنا میشوید…
فلزیابهای تی آر
در کل، هر دستگاه فلزیابی که از فناوری انتقالدهی یا ترنسمیت استفاده کند، در زمره فلزیابهای تی آر قرار میگیرد. معمولاً در طراحی این دستگاهها حداقل اندازه فلز با ابعاد ۱۰ سانت در ۱۰ سانت در نظر گرفته میشود. فلزیابهای تی آر بهطور معمول قادر به شناسایی فلزات کوچکتر از این ابعاد نیستند.
گنجیابهای جی پی آر یا مدل کالسکهای
گنجیابهای جی پی آر یا مدل کالسکهای نوعی از فلزیابها هستند که توانایی ارسال و دریافت امواج مختلف به زمین را دارا میباشند. این دستگاهها کاربردهای گستردهای دارند؛ از جمله بررسی تأسیسات زیرزمینی مانند کابلها، بتن، سنگتراشی و شناسایی فلزات و لولهها. البته نوعی از جی پی آر برای گنجیابی طراحی شده که شرایط حمل و استفاده از آن در ایران بسیار دشوار بوده و به دلیل قیمت بالا، از نظر اقتصادی به صرفه نیست.
فلزیابهای یونیاب
اجسام زیر خاک پس از سالها بهدلیل واکنشهای شیمیایی دچار یونیزه شدن میشوند و میدان یونی قوی در اطراف خود ایجاد میکنند. دستگاههای یونیاب، که به عنوان پیستول دتکتور نیز شناخته میشوند، با ارسال و دریافت فرکانس میتوانند این میدانهای یون را شناسایی کنند. این ویژگی به شناسایی آسانتر فلزات مدفون کمک میکند.
نکتهی قابل توجه در مورد این نوع فلزیابها این است که به دلیل وجود گسلهای متعدد در ایران، احتمال دستیابی به نتیجه تنها با استفاده از این دستگاهها کمتر از ۳۰ درصد است و اغلب نیاز به ترکیب با فلزیابهای مکمل دارند.
در این مطلب با تفاوت طلایاب، گنج یاب و فلزیاب آشنا میشوید تا کاربرد آنها را برای استفاده و نتایج بهتر بدانید…
ردیابهای فرکانسی یا شعاعزنهای آنتنی
ردیابهای آنتنی از بهترین دستگاههای گنجیابی و طلایابی محسوب میشوند. این ردیابها بدون خطا در تمامی نقاط ایران، از شمال تا جنوب، قابل استفادهاند. هر عنصر یا فلز باارزشی فرکانس مخصوص به خود را دارد که در طول زمان تغییر نمیکند یا فقط تغییرات جزئی در فرکانس آن رخ میدهد.
شعاعزنها با ردیابی فرکانسهای مختلفی مانند طلا، نقره یا فرکانسهای خالی میتوانند محدوده فرکانس را پیدا کنند. این دستگاهها توانایی نقطهگذاری دقیق هدف را ندارند و معمولاً تنها میتوانند حدود هدف را با اختلاف یک تا چند متر شناسایی کنند. مراحل دقیق نقطهگذاری بر عهدهی دستگاههای نقطهزن یا اسکنرها قرار میگیرد.