وقتی صحبت از عمق واقعی فلزیاب میشود، اغلب تبلیغات اغراقآمیزی دیده میشود که ادعا میکنند یک دستگاه میتواند «۲۰ متر»، «۵۰ متر» یا حتی «۱۰۰ متر» طلا را تشخیص دهد. اما واقعیت این است که در دنیای فلزیابی، عمق واقعی به تکنولوژی دستگاه، نوع فلز، ابعاد هدف، شرایط خاک و حتی طراحی مدار بستگی دارد.
در این مقاله میخواهیم علمی و شفاف بررسی کنیم که فلزیاب تا چند متر جواب میدهد و چرا بسیاری از ادعاهای بازار با واقعیت تفاوت دارند.
قبل از اینکه سراغ انواع دستگاهها برویم باید بدانید که هیچ فلزیابی برای همه اهداف یک عمق ثابت ندارد. عمق کاوش به این عوامل وابسته است:
مثلاً یک سکه طلا در عمق ۲ متر بسیار سختتر از یک صندوق فلزی ۶۰×۶۰ سانتیمتری در همان عمق شناسایی میشود.
فلزیابهای مغناطیسی رایجترین نوع فلزیاب در دنیا هستند و شامل این سیستمها میشوند:
این دستگاهها با استفاده از میدان مغناطیسی تولید شده در سرجستجوگر یا کوئل کار میکنند. به همین دلیل قدرت نفوذ آنها محدود است و نمیتوان انتظار عمقهای افسانهای از آنها داشت.
f(x)=\text{Pulse Induction Response}
سیستمهای پالسی نسبت به VLF قدرت نفوذ بیشتری در خاک دارند و در زمینهای معدنی عملکرد بهتری ارائه میکنند.
اما ضعف اصلی آنها این است که در عمق کم معمولاً تفکیک عددی دقیقی ندارند.
عمق واقعی فلزیاب پالسی
این اعداد در خاک نرمال و بدون نویز محاسبه شدهاند.
فلزیابهای وی ال اف دقت تفکیک بالاتری دارند و برای پیدا کردن سکه و طلاهای کوچک مناسبتر هستند.
مزایا
معایب
عمق واقعی فلزیاب VLF
این سیستمها نسل قدیمیتر فلزیابها هستند و امروزه بیشتر جنبه آموزشی یا ساده دارند.
عمق واقعی فلزیاب تی آر و بی اف او
دلیل اصلی این است که این دستگاهها وابسته به میدان مغناطیسی ایجاد شده توسط کوئل هستند و میدان مغناطیسی با افزایش فاصله به شدت ضعیف میشود.
در واقع:
به همین دلیل ادعای پیدا کردن «تک سکه در ۵ متر» توسط فلزیابهای پالسی یا VLF از نظر علمی معتبر نیست.
بسیاری از افراد تصور میکنند یونیاب یک فلزیاب پیشرفته است، در حالی که از نظر علمی یونیاب اصلاً فلزیاب نیست.
یونیابها معمولاً مدار ارسالکننده قدرتمند ندارند و تنها تغییرات یون یا واکنشهای سطحی زمین را بررسی میکنند.
خیر.
یونیاب به صورت مستقیم طلا را شناسایی نمیکند و بیشتر بر اساس تغییرات احتمالی سطح زمین یا یونهای محیطی کار میکند.
نکته مهم
چون یونیاب مدار ارسال و دریافت واقعی ندارد، مفهوم «عمق دقیق» برای آن تعریف نمیشود.
بنابراین تبلیغاتی مثل:
از نظر فنی قابل استناد نیستند.
مگنتومترها گیرنده میدان مغناطیسی هستند و عملکرد آنها با فلزیاب متفاوت است.
این سیستمها:
خیر.
چون این دستگاهها فقط میدان مغناطیسی رسیده به سطح زمین را تحلیل میکنند، عمق مفید مشخصی برای آنها وجود ندارد.
تنها تفاوت مدلها در قدرت سنسورهای گیرنده است.
سنسور قویتر میتواند میدانهای ضعیفتر و عمیقتر را بهتر تشخیص دهد.
نکته مهم
مگنتومتر برای طلا مناسب نیست، زیرا طلا فلزی غیرمغناطیسی است.
این نوع سیستمها معمولاً با شکل موج یا فرکانسهای خاص کار میکنند.
امواج ارسالی آنها قدرت نفوذ پایدار و قابل اطمینان در زمین ندارند.
به همین دلیل در بسیاری از مدلها از پراب استفاده میشود تا تماس مستقیم با زمین ایجاد شود.
به همین دلیل این سیستمها نیز جزو فلزیابهای واقعی عمقی محسوب نمیشوند و نمیتوانند طلا را در عمق بالا به شکل قطعی شناسایی کنند.
اینجا وارد دنیای سیستمهای پیشرفته میشویم.
فلزیابهای فرکانسی راداری واقعی دارای:
هستند و به همین دلیل میتوانند عمقهای بسیار بیشتری نسبت به فلزیابهای معمولی داشته باشند.
زیرا قدرت مدار در این دستگاهها قابل طراحی و توسعه است.
مثلاً میتوان سیستمی طراحی کرد که:
همین تکنولوژی در:
استفاده میشود.
طلا فلزی غیرمغناطیسی است و شناسایی آن وابسته به طراحی مدار و قدرت پردازش دستگاه میباشد.
یک روش تجربی برای تخمین قدرت واقعی دستگاه این است:
البته این اعداد وابسته به شرایط خاک و طراحی مدار هستند.
در سیستمهای فرکانس القایی یا جذبی که دارای تنظیمات:
هستند، امکان تشخیص اهداف کوچک در عمق بیشتر فراهم میشود.
زیرا اپراتور میتواند:
را تنظیم کند.
برخلاف تصور عمومی، در سیستمهای حرفهای دارای THRESHOLD یا TARGET X دیگر فقط اندازه کوئل تعیینکننده نیست.
زیرا:
در نتیجه دستگاه میتواند بدون نیاز به لوپهای بسیار بزرگ نیز عملکرد دقیقی داشته باشد.
| نوع سیستم | عمق تک سکه | عمق فلز 60×60 | توانایی تشخیص طلا |
| BFO | 10 تا 20 سانتیمتر | 50 سانتیمتر | ضعیف |
| TR | 15 تا 30 سانتیمتر | 1 متر | ضعیف |
| VLF | 20 تا 40 سانتیمتر | 1 تا 1.5 متر | خوب |
| PI پالسی | 30 تا 50 سانتیمتر | 2 تا 2.5 متر | متوسط |
| فرکانسی راداری | 2 تا 3 متر یا بیشتر | 20 تا 40 متر یا بیشتر | بسیار بالا |
واقعیت این است که:
اگر قصد خرید فلزیاب دارید، مهمترین معیار این است که:
اگر بخواهیم صادقانه پاسخ دهیم که عمق واقعی فلزیاب چقدر است باید بگوییم:
پس قبل از خرید هر دستگاه، بهتر است به جای تبلیغات هیجانی، به اصول علمی و تست واقعی اعتماد کنید.
بسته به تکنولوژی دستگاه، اندازه هدف و نوع خاک متفاوت است اما فلزیابهای معمولی برای طلا حدود ۳۰ تا ۷۰ سانتیمتر عمق مفید دارند.
سیستمهای حرفهای فرکانسی و راداری میتوانند برای اهداف بزرگ تا چندین متر یا حتی بیشتر طراحی شوند.
خیر. یون یاب فلزیاب واقعی نیست و عمق مشخص علمی ندارد.
سیستمهای فرکانسی راداری واقعی و دستگاههای دارای مدار ارسال و دریافت قوی، مناسبترین گزینه برای عمق بالا هستند.
همیشه نه. قدرت مدار و پردازش دستگاه نقش مهمتری نسبت به اندازه کوئل دارند.
بر اساس دسته بندی انتخاب کنید
